Geldt de richtlijn loontransparantie nu al voor de overheid?

Overheid kan al gebonden zijn, private werkgevers nog niet

De richtlijn loontransparantie geldt voor de overheid en de semipublieke sector mogelijk al deels, ook al is de Nederlandse uitvoeringswet nog niet aangenomen. De omzettingsdeadline van de richtlijn lag op 7 juni 2026 en is inmiddels verstreken. Zodra die datum voorbij is, geldt voor de staat een ander uitgangspunt dan voor private partijen: een richtlijn kan onder voorwaarden rechtstreeks werken tegenover de overheid, omdat de overheid nu eenmaal de partij is die de richtlijn had moeten omzetten. Dat raakt dus ministeries, gemeenten, provincies, zelfstandige bestuursorganen en instellingen die onder de overheid vallen of daaraan verbonden zijn.

Voor private werkgevers ligt dat anders. De Wet implementatie richtlijn loontransparantie (wetsvoorstel 36949) is nog in behandeling bij de Tweede Kamer; het plenaire debat en de stemming moeten nog plaatsvinden, en ook de Eerste Kamer moet zich er nog over uitspreken. Zolang die wet er niet is, geldt dat een richtlijn niet rechtstreeks werkt tussen een private werkgever en een werknemer. Voor de meeste bedrijven in Nederland gelden de plichten uit de richtlijn dus nog niet, ook al is de omzettingstermijn zelf al verstreken.

De grond: artikel 2 en wetsvoorstel 36949

Artikel 1 en artikel 2 van richtlijn (EU) 2023/970 bepalen het onderwerp en het toepassingsgebied: de richtlijn richt zich op werkgevers in de publieke én de private sector, zonder uitzondering voor de overheid. Dat de omzettingsdeadline van 7 juni 2026 is verstreken terwijl de Nederlandse implementatiewet nog bij het parlement ligt, staat vastgesteld bij wetsvoorstel 36949: rechters horen nationaal recht sindsdien richtlijnconform uit te leggen, en werkgevers in de publieke en semipublieke sector kunnen al rechtstreeks aan de richtlijn gebonden zijn, terwijl de richtlijn niet rechtstreeks werkt tussen een private werkgever en een werknemer.