Wat als mijn cao al een functiewaarderingssysteem voorschrijft?

Een cao-systeem is een startpunt, geen automatische garantie

Een functiewaarderingssysteem dat in de cao is vastgelegd, kan een groot deel van het werk al gedaan hebben, maar dekt niet vanzelf alles wat de richtlijn vraagt. De richtlijn eist dat beloning berust op criteria die objectief en genderneutraal zijn en die vier elementen omvatten: vaardigheden, inspanningen, verantwoordelijkheid en arbeidsomstandigheden. Veel bestaande cao-systemen zijn op precies die logica gebouwd, omdat functiewaardering als vakgebied al decennia met dit soort factoren werkt. In dat geval sluit het systeem inhoudelijk goed aan.

Waar het om gaat, is of het systeem in de praktijk ook zo wordt toegepast: of alle functies er consistent doorheen lopen, of de weging van de vier factoren niet toevallig in het voordeel van typisch mannelijke of vrouwelijke functiekenmerken uitpakt, en of de uitkomst herleidbaar is. Een cao-systeem dat op papier compleet is maar in de uitvoering afwijkt, of dat bepaalde functiegroepen buiten de indeling laat, voldoet dan niet zonder meer. Dat is geen kwestie die met een ja of nee te beantwoorden is zonder het systeem zelf te bekijken — en dat oordeel is aan de werkgever en, waar relevant, aan de rechter, niet aan een geautomatiseerde check.

Waar dit uit volgt: artikel 4 lid 4 van de richtlijn

Artikel 4 lid 4 van richtlijn (EU) 2023/970 formuleert de eis dat beloningsstructuren op objectieve, genderneutrale criteria berusten, met vaardigheden, inspanningen, verantwoordelijkheid en arbeidsomstandigheden als genoemde elementen. De richtlijn schrijft geen specifiek systeem voor en sluit een bestaand cao-systeem dus niet uit, maar toetst het resultaat aan diezelfde criteria. Voor Nederland geldt daarbij dat wetsvoorstel 36949 deze eis nog moet omzetten in nationale wetgeving en dat de plichten voor private werkgevers nog niet gelden; voor de publieke en semipublieke sector kan rechtstreekse gebondenheid aan de richtlijn al wel spelen, nu de omzettingsdeadline van 7 juni 2026 is verstreken.