Kan ik de functie-indeling zelf doen?
Ja, in beginsel is er niets dat u verplicht om de functie-indeling door een extern bureau te laten opstellen. Er bestaat geen regel die voorschrijft dat het alleen door een adviseur of jurist mag gebeuren. Wat wel telt, is dat de indeling berust op objectieve en genderneutrale criteria en dat u die criteria consequent toepast en kunt onderbouwen. Dat laatste is waar zelf doen soms lastiger wordt dan het lijkt.
De grens tussen zelf doen en uitbesteden ligt vooral bij schaal en consistentie. Een bedrijf met een handvol duidelijk te onderscheiden functies kan de indeling vaak prima zelf opstellen, mits er een methode is en die methode overal hetzelfde wordt toegepast. Een organisatie met veel functies, meerdere afdelingen en managers die ieder hun eigen idee hebben over wat een functie zwaar maakt, loopt sneller tegen inconsistentie aan — en juist die inconsistentie is waar een toezichthouder of een werknemer later naar kan vragen.
Wat houdt een functie-indeling precies in
Bij een functie-indeling worden functies gegroepeerd in categorieën van gelijkwaardige arbeid, op basis van criteria als kennis, verantwoordelijkheid, inspanning en arbeidsomstandigheden. Het doel is dat functies binnen dezelfde categorie met elkaar vergeleken kunnen worden voor de beloningsvergelijking, ongeacht wie de functie vervult. De criteria zelf moeten genderneutraal zijn: ze mogen niet toevallig kenmerken bevatten die vaker bij het ene dan bij het andere geslacht voorkomen. In de kennisbank waarin de indeling in categorieën verder wordt uitgelegd staat toegelicht welke elementen daarbij meestal terugkomen.
Wat het zelf doen van u vraagt
Zelf een functie-indeling opstellen vraagt in de kern drie dingen. Ten eerste een methode: een puntensysteem of vergelijkbare systematiek waarmee functies op dezelfde criteria worden beoordeeld. Ten tweede consequente toepassing: dezelfde criteria, dezelfde wegingen, dezelfde beoordelaar of beoordelingswijze voor elke afdeling. Ten derde documentatie: vastleggen welke keuzes zijn gemaakt en waarom, zodat u dat later kunt terugvinden als een werknemer of de ondernemingsraad ernaar vraagt.
Dat laatste punt wordt vaak onderschat. Een indeling die op het moment zelf logisch aanvoelde, is een jaar later moeilijk te reconstrueren als de onderbouwing nergens is vastgelegd.
Wanneer wordt het lastig
Bij een beperkt aantal eenduidige functies is zelf doen goed te overzien. Het wordt lastiger bij hybride functies die op het grensvlak van twee categorieën zitten, bij het ontbreken van actuele functiebeschrijvingen, of bij onenigheid tussen leidinggevenden over de weging van criteria. In die situaties helpt een vaste structuur om de discussie te objectiveren, ook als u die structuur zelf blijft invullen.
Wat een systeem als payria daaraan toevoegt
Een systeem structureert de criteria, houdt de toepassing consistent over afdelingen heen en genereert de documenten die de keuzes vastleggen. Het beoordeelt niet of een beloningsverschil tussen categorieën gerechtvaardigd is — dat blijft een vraag die u zelf, eventueel met een jurist, beantwoordt. Op de pagina met de systeem-kant en wat daarbij hoort staat wat de betaalde module voor de functie-indeling precies doet en wat u zelf blijft invullen.
De grens tussen zelf doen en uitbesteden
Samengevat: bij weinig functies en een overzichtelijke organisatie is zelf doen goed haalbaar, mits u een methode kiest en die vasthoudt. Bij veel functies, meerdere locaties of afdelingen die ieder hun eigen gewoonten hebben ontwikkeld, scheelt een systeem vooral tijd en het risico op inconsistentie — niet omdat zelf doen onmogelijk is, maar omdat de kans op afwijkingen tussen afdelingen toeneemt naarmate de organisatie groter wordt. Via een paar vragen die aangeven waar uw organisatie ongeveer staat krijgt u een eerste indicatie van hoe dit voor uw situatie ligt, zonder dat daar een account voor nodig is.
Op de pagina die laat zien waar de informatie vandaan komt leest u hoe de criteria en de indeling zijn opgebouwd, zodat u zelf kunt beoordelen of dat aansluit bij uw organisatie. Voor de vraag of uw specifieke indeling juridisch houdbaar is, blijft een jurist of de bevoegde toezichthouder het aangewezen aanspreekpunt.
Wilt u eerst zien waar uw bedrijf ongeveer staat voordat u kiest tussen zelf doen en uitbesteden? De gratis quick-scan geeft in een paar minuten een indicatie, en de kennisbank legt de achterliggende begrippen stap voor stap uit.