Nee, niet volledig. De Europese loontransparantierichtlijn legt een gezamenlijke basis vast die in alle lidstaten geldt, maar het is een richtlijn en geen verordening. Dat betekent dat elk land de regels zelf in nationale wetgeving moet omzetten, en daarbij ruimte heeft voor eigen keuzes. De kern is overal gelijk, de invulling niet.
Voor een werkgever met personeel of vacatures in één EU-land is dat verschil vooral theoretisch. Voor een werkgever met vestigingen in meerdere lidstaten is het concreet: de bandbreedte in een vacature, het verbod om naar het huidige salaris te vragen en het informatierecht van werknemers gelden overal, maar de precieze drempels, de sancties en de toezichthoudende instantie kunnen per land verschillen.
Een richtlijn is geen verordening
Een Europese verordening werkt rechtstreeks in elke lidstaat, zonder tussenkomst van de nationale wetgever. Een richtlijn werkt anders: die geeft een doel en een ondergrens, en laat aan elke lidstaat over hoe dat doel wordt bereikt. Zolang de nationale wet niet onder het Europese minimum zakt, mag een land strenger zijn. Sommige lidstaten kiezen daarvoor, andere sluiten zo dicht mogelijk aan bij de Europese tekst. De omzettingstermijn is inmiddels verstreken, maar niet elk land heeft dezelfde snelheid of dezelfde interpretatie gehanteerd.
Dat maakt de richtlijn iets anders dan bijvoorbeeld privacywetgeving, waar één verordening in de hele Unie rechtstreeks geldt. Bij loontransparantie leest u dus niet alleen de Europese tekst, maar ook de nationale wet van elk land waar u werkgever bent. de kennisbank per onderwerp doorzoeken geeft daarvan een overzicht, uitgesplitst naar wat op Europees niveau vaststaat en wat per land is ingevuld.
Wat in elk EU-land hetzelfde blijft
De basisverplichtingen die de richtlijn voorschrijft, gelden zonder uitzondering overal. Een vacature moet een bandbreedte bevatten, aan een kandidaat mag niet worden gevraagd wat hij of zij nu verdient, functiewaardering moet op genderneutrale criteria berusten, en werknemers krijgen een informatierecht over beloning binnen hun categorie. Ook het idee van een rapportageplicht vanaf een bepaalde bedrijfsomvang, en van een signaal bij een beloningsverschil van een bepaalde omvang, komt in elk land terug. Dit zijn de onderdelen waarop u zonder verdere uitzoekwerk kunt aannemen dat ze gelden, ongeacht in welke lidstaat u actief bent.
Waar landen wél kunnen afwijken
De verschillen zitten vooral in de getallen en de uitvoering. De precieze drempel voor de rapportageplicht kan per land lager liggen dan het Europese uitgangspunt. De sancties bij het niet naleven van de regels, en welke instantie daarop toeziet, worden nationaal bepaald en lopen uiteen. Ook de exacte procedure rond een informatieverzoek, zoals de vorm waarin een werkgever moet antwoorden, kan per land net anders zijn ingevuld, ook al staat de kern van het recht vast. Daarnaast kan het moment waarop de nationale wet daadwerkelijk in werking is getreden per land verschillen, wat betekent dat een verplichting in het ene land al langer geldt dan in het andere.
Wat dit betekent voor werkgevers met meerdere vestigingen
Als u alleen in Nederland werkgever bent, is de Nederlandse omzettingswet uw enige referentiepunt. Heeft u personeel of vacatures in meerdere EU-landen, dan is een centraal beloningsbeleid dat overal identiek is, niet vanzelfsprekend voldoende: de basis kan hetzelfde zijn, de details per land niet. Dat geldt met name voor de rapportagedrempel, de toezichthouder en de sancties.
Om die reden zijn de landspecifieke verschillen precies het onderdeel waar structurering waarde toevoegt: niet door te oordelen welk verschil gerechtvaardigd is, maar door helder te maken welke verplichting in welk land op welk moment geldt. In het abonnement van payria.eu zijn die landspecifieke blokken opgenomen naast de functie-indeling en de rapportagemodule; via de opbouw van het abonnement bekijken ziet u wat daarin zit. Hoe die informatie wordt samengesteld en waar ze op is gebaseerd, staat toegelicht op de werkwijze achter de kennisbank.
Wilt u eerst weten of uw organisatie überhaupt onder de rapportageplicht valt, en in welk land dat dan precies speelt? in een paar vragen een indicatie krijgen is gratis en vrijblijvend, en laat zien welke verplichtingen voor uw situatie relevant zijn voordat u naar de landspecifieke details kijkt.