Van aankondiging naar concrete verplichting
Voor werkgevers met honderd werknemers of meer verschuift de rapportageplicht over de loonkloof dit jaar van iets dat "eraan komt" naar iets dat u daadwerkelijk moet gaan inrichten. Dat komt niet doordat de regel zelf ineens strenger is geworden, maar doordat lidstaten de Europese richtlijn stap voor stap in nationale wetgeving omzetten. Waar de verplichting eerst nog een Europees kader was zonder directe doorwerking, wordt zij nu in het land waar u gevestigd bent concreet: met een aanwijzing wie moet rapporteren, over welke periode, en bij welke instantie.
Voor wie het aangaat is dat vooral een praktische vraag: telt u mee als u honderd werknemers of meer in dienst heeft, en zo ja, wanneer moet u voor het eerst gegevens aanleveren. Dat tweede punt hangt af van de nationale implementatie in uw land en staat daarom niet overal gelijk vast. Wat wél telt: als uw organisatie rond die grens van honderd zit, is dit het moment om te bepalen hoe u telt en waar u op uitkomt, in plaats van te wachten tot een deadline zich aandient.
Wat er dit jaar wél en niet is veranderd
Het uitgangspunt van de richtlijn is niet gewijzigd: werkgevers vanaf honderd werknemers rapporteren periodiek over beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen, verdeeld naar categorieën van werk dat als gelijkwaardig geldt. Wat dit jaar wel verandert, is de mate waarin dat uitgangspunt handen en voeten krijgt in de wetgeving van het land waar u gevestigd bent. Sommige lidstaten hebben hun nationale regels al vastgesteld, andere zijn daar nog mee bezig. Dat betekent dat de exacte indieningstermijn, het aanleverformat en de toezichthouder die de rapportage ontvangt, per land kunnen verschillen en op het moment van schrijven niet voor elk land even scherp vaststaan.
Voor werkgevers die in meerdere EU-landen actief zijn, is dat een reden om niet te veronderstellen dat één aanpak overal volstaat. De indeling van functies, de gehanteerde categorieën en de rapportagekalender kunnen per vestigingsland verschillen, ook al is het onderliggende Europese kader hetzelfde. Wie daar meer over wil weten, vindt in de kennisbank met de regels per situatie uitgelegd een overzicht van wat per onderwerp al vaststaat en wat nog in beweging is.
Waarom dit voor u relevant kan zijn, ook als u nog onder de honderd zit
De drempel van honderd werknemers wordt meestal gemeten op ondernemingsniveau, niet per vestiging, en groei is niet altijd voorspelbaar in een kalenderjaar. Een organisatie die dit jaar net onder de grens zit, kan volgend jaar erboven uitkomen door een fusie, een overname of gewone personeelsgroei. Omdat de rapportage vraagt om gegevens over een voorafgaande periode, is het niet iets wat u van de ene op de andere dag optuigt. De functie-indeling waarop de rapportage steunt, de manier waarop beloning wordt vastgelegd, en de vraag welke functies onderling vergelijkbaar zijn, kosten tijd om zorgvuldig op te zetten.
Daarom is het zinvol om nu al te bepalen waar uw organisatie staat, ook als de eerste rapportagedatum voor uw land nog niet vaststaat. Met een korte plichtcheck die aangeeft wat nu al geldt en wat later komt krijgt u zicht op welke verplichtingen voor u al lopen en welke pas relevant worden bij rapportage.
Wat dit niet betekent
Deze verschuiving zegt niets over of een gevonden beloningsverschil in uw organisatie gerechtvaardigd is of niet; de richtlijn verplicht tot meten en rapporteren, niet tot een oordeel daarover, en dat oordeel is ook niet aan een systeem als het onze. Het zegt evenmin iets over hoe een toezichthouder in uw land zal handhaven of hoe snel dat gebeurt; dat is aan de bevoegde autoriteit en, waar het uw specifieke situatie betreft, aan een jurist om te beoordelen. Wat wel vaststaat, is dat de voorbereiding — de functie-indeling, de vastlegging van beloningsbeleid, het inrichten van een workflow voor informatieverzoeken — een aanloop nodig heeft die niet in een paar weken is te doorlopen.
Voor werkgevers die willen weten wat dit concreet betekent voor hun eigen aantal werknemers en land van vestiging, is het raadzaam de nationale ontwikkelingen te volgen naast de Europese tekst zelf. Meer over waar onze informatie vandaan komt en hoe die wordt bijgehouden leest u op de pagina die uitlegt waar de informatie vandaan komt.
Zelf uitzoeken waar u staat
Ondernemers die liever niet wachten tot alle details per land zijn uitgekristalliseerd, kunnen nu al met de gratis quick-scan nagaan of de rapportageplicht voor hun organisatie in beeld komt, en wat daar op dit moment al concreet over vaststaat. Twijfelt u over een detail dat specifiek uw situatie raakt, dan vindt u in de veelgestelde vragen over de loontransparantieregels mogelijk al een antwoord, en anders is dat het moment om een jurist of de bevoegde toezichthouder te raadplegen.