Ja, de rapportageplicht over de loonkloof verschilt per EU-land in de uitvoering, ook al komt de verplichting zelf uit één Europese richtlijn. De richtlijn bepaalt wie moet rapporteren en over welke onderwerpen, maar laat aan elke lidstaat over bij welke instantie u dat doet, in welk format, en via welk kanaal. Voor een bedrijf met vestigingen in meerdere lidstaten betekent dit dat de rapportageplicht op hoofdlijnen overal hetzelfde is, maar in de praktische uitvoering per land kan afwijken.
Het uitgangspunt is dus een richtlijn, geen rechtstreeks werkende verordening. Een richtlijn legt een resultaat vast dat elke lidstaat moet bereiken, maar de nationale wetgever bepaalt hoe. Dat verklaart waarom de kern van de rapportageplicht — wie eronder valt, waarover gerapporteerd wordt, en dat er een signaal ontstaat bij een verschil van een bepaalde omvang — in de hele EU op hoofdlijnen gelijk is, terwijl de bijbehorende formulieren, termijnen binnen de gestelde kaders en toezichthoudende instanties per land zijn vastgelegd in de nationale omzettingswet.
Wat de richtlijn vastlegt, en wat lidstaten zelf invullen
De richtlijn geeft de ondergrens: vanaf welk aantal werknemers de rapportageplicht geldt, over welke beloningscategorieën gerapporteerd wordt, en wat er gebeurt bij een geconstateerd verschil. Lidstaten mogen binnen die kaders strenger zijn, en op onderdelen zijn er keuzes die zij zelf maken. Denk aan de precieze indieningswijze, de taal waarin gerapporteerd moet worden, en welke overheidsinstantie de rapportages ontvangt en publiceert. Voor de vraag of en vanaf wanneer de plicht voor uw organisatie geldt, is de nationale omzettingswet het aanknopingspunt, niet de richtlijntekst zelf.
Waar de verschillen tussen landen concreet zichtbaar worden
Drie onderdelen lopen in de praktijk het meest uiteen. Ten eerste de bevoegde instantie: in het ene land is dat een arbeidsinspectie, in het andere een gelijkebehandelingsorgaan of een apart ministerieel loket. Ten tweede het format: sommige lidstaten werken met een verplicht digitaal formulier, andere laten meer ruimte in de vorm zolang de verplichte onderdelen erin staan. Ten derde de publicatieverplichting: in sommige landen wordt de rapportage (deels) openbaar gemaakt, in andere blijft zij beperkt tot de toezichthouder en de werknemersvertegenwoordiging. Deze verschillen zitten in de nationale wet, niet in de richtlijn, en zijn dus per land na te gaan bij de bevoegde instantie of de officiële wettekst van dat land.
Wat dit betekent voor een onderneming met vestigingen in meerdere landen
Als u werknemers heeft in meerdere lidstaten, is de eerste vraag hoe de honderd-werknemersgrens in uw situatie wordt geteld; dat onderwerp komt terug op een andere plek in onze kennisbank en verschilt zelf ook weer los van de landverschillen die hier spelen. Staat eenmaal vast dát u rapportageplichtig bent, dan is de tweede vraag bij welke instantie, in welk format en volgens welke nationale termijn u dat per vestigingsland doet. Dat kan betekenen dat dezelfde onderneming in het ene land een ander sjabloon invult dan in het andere, terwijl de onderliggende berekening — de loonkloof per beloningscategorie — inhoudelijk vergelijkbaar is. per onderwerp uitgezocht hoe dit per land is geregeld geeft daar een overzicht van, met de vindplaats in de officiële tekst erbij.
Wat nog niet vaststaat
Niet elke lidstaat heeft de nationale omzetting op hetzelfde moment en in dezelfde mate van detail vastgesteld. Waar een land de uitvoeringsregels nog moet aanvullen of verduidelijken, is dat op dit moment nog niet vastgesteld beleid maar aangekondigd of in voorbereiding. Voor de meest actuele stand per land is de nationale wettekst of de bevoegde toezichthouder van dat land de aangewezen bron; wij beschrijven wat bekend is en wat nog open staat, maar doen geen voorspelling over de uitkomst van nog lopende wetgevingstrajecten.
Hoe u dit voor uw eigen situatie nagaat
Omdat de verschillen per land in de uitvoering zitten en niet in het idee achter de rapportageplicht, is het voor een organisatie met meerdere vestigingen vooral zaak om per land te weten welke instantie, welk format en welke nationale termijn van toepassing zijn. in een paar vragen zien welke verplichtingen voor uw vestigingen gelden geeft daar een eerste indicatie van, met per onderwerp de vindplaats in de officiële tekst. Hoe wij die informatie samenstellen en waar zij vandaan komt, leest u op de pagina die toelicht waar de informatie vandaan komt.
Wilt u weten wat dit concreet voor uw organisatie betekent, per land waar u actief bent? Doe de gratis quick-scan of blader door de kennisbank; beide zijn zonder account te raadplegen en geven direct de vindplaats in de officiële tekst mee. Voor de uitwerking per verplichting met sjablonen en landspecifieke blokken kunt u kijken bij wat een abonnement toevoegt aan de gratis onderdelen.