De meestgemaakte fout bij de loonbandbreedte in een vacature is dat de bandbreedte wél wordt genoemd, maar zo ruim of zo willekeurig is gekozen dat hij feitelijk niets zegt. Een range van bijvoorbeeld dertigduizend tot zestigduizend euro voldoet formeel aan de eis dat er een bandbreedte staat, maar geeft een kandidaat geen bruikbaar beeld van wat de functie werkelijk oplevert.
Deze fout ontstaat meestal niet uit onwil. Bedrijven willen snel voldoen aan de nieuwe verwachting dat er een bandbreedte in de tekst staat, en plakken er een marge bij die "in de buurt" zit, zonder dat die marge is afgeleid van een functie-indeling of een bestaande salarisstructuur. Het resultaat is een tekst die op papier compleet is, maar in de praktijk geen van de doelen dient waarvoor de bandbreedte is bedoeld.
Waar het misgaat
Drie oorzaken komen het vaakst terug. De eerste is dat de bandbreedte is gekopieerd uit een vergelijkbare vacature elders, zonder controle of die marge aansluit bij de eigen functie-indeling. De tweede is dat één brede band wordt gebruikt voor kandidaten met sterk uiteenlopende ervaring, waardoor de onderkant en de bovenkant van de range in de praktijk nooit voor dezelfde functie-eisen gelden. De derde is dat de bandbreedte is bedacht los van het beloningsbeleid, zodat de tekst iets belooft wat de loonstructuur niet daadwerkelijk biedt.
Daarnaast komt het voor dat een bandbreedte wel is vastgesteld, maar dat de onderbouwing ervan nergens is vastgelegd. Als een kandidaat of een toezichthouder vraagt waarop de marge is gebaseerd, is er dan geen document dat dat laat zien. Dat is geen inhoudelijke fout in de tekst zelf, maar wel een fout in de onderbouwing eromheen.
Waarom dit relevant is
De bandbreedte in een vacature staat niet op zichzelf. Zij hangt samen met de functie-indeling, met de vraag welke criteria voor die indeling gelden, en met het beloningsbeleid dat bepaalt binnen welke marge onderhandeld kan worden. Wanneer die onderdelen niet op elkaar aansluiten, ontstaat het risico dat de tekst wel voldoet aan de letter maar niet aan de bedoeling. Of een concreet verschil tussen de genoemde bandbreedte en de werkelijke beloning in een individueel geval problematisch is, is aan de bevoegde toezichthouder of aan een jurist om te beoordelen; dat is geen inschatting die in dit artikel wordt gemaakt.
In de kennisbank staat per onderdeel uitgelegd hoe de bandbreedte, de functie-indeling en het beloningsbeleid zich tot elkaar verhouden, met de vindplaats in de officiële tekst erbij. Wie wil nagaan of een concept-vacaturetekst op zichzelf voldoet aan de zichtbare eisen, kan die eerst laten toetsen via de vacaturetekst laten controleren.
Hoe u de fout voorkomt
De kern van de oplossing is dat de bandbreedte niet los staat van de rest van uw beloningsstructuur, maar er direct uit voortkomt. Dat begint bij een functie-indeling op basis van objectieve, genderneutrale criteria: pas wanneer een functie is ingedeeld in een categorie, kan daar een reële en onderbouwde marge aan worden gekoppeld. Een bandbreedte die is afgeleid van die indeling is per definitie smaller en concreter dan een marge die "gevoelsmatig marktconform" is gekozen.
Het helpt ook om vast te leggen waarop de gekozen marge is gebaseerd, zodat die onderbouwing beschikbaar is wanneer een kandidaat of een medewerker daarnaar vraagt. Dat is niet alleen prettig richting kandidaten, het sluit ook aan bij het bredere idee achter de regels: dat beloning herleidbaar moet zijn tot criteria, niet tot een schatting achteraf. Meer over hoe die onderbouwing wordt opgebouwd en waar de informatie op de site vandaan komt, staat toegelicht op de werkwijze achter de indeling.
Wat nog niet vaststaat
Hoe smal of breed een bandbreedte precies mag zijn om als "reëel" te gelden, staat niet met een getal in de regelgeving. Dat is een van de punten waarover nog geen vaste uitleg bestaat en waarover toezichthouders in de praktijk hun eigen lijn zullen ontwikkelen. Wie daarover zekerheid wil voor de eigen situatie, doet er goed aan dit voor te leggen aan een jurist of de bevoegde toezichthouder, en niet te vertrouwen op een algemene vuistregel.
Veelgestelde vragen over dit soort grensgevallen, en over wat wel en niet al vaststaat, zijn gebundeld op het overzicht met veelgestelde vragen.
Wilt u in een paar minuten zien of uw eigen vacaturetekst en de onderliggende bandbreedte logisch op elkaar aansluiten? De gratis vacature-check en de kennisbank geven daar een eerste, vrijblijvend beeld van, zonder dat daar een account voor nodig is.